Omgaan met sombere leerlingen

Marion Valkenburg
Koningin Wilhelmina College
Culemborg

Wat kun je doen voor sombere of depressieve leerlingen? Nadat een leerling een einde aan haar leven had gemaakt zette het KWC alles op alles om dit in de toekomst te voorkomen. De school had de expertise hiervoor niet in huis en schakelde hulp in.

lime_links

Over Marion

  • Wat
    • Zorgcoördinator VMBO/PrO
  • Waar
    • Koningin Wilhelmina College
  • Missie
    • Veiligheid op school bieden. Zodat kinderen niet alleen kennis vergaren maar zich ook sociaal-emotioneel kunnen ontwikkelen tot een mooi mens.

Op een gewone schooldag, in de winter van afgelopen jaar, kreeg het team van Koningin Wilhelmina College in Culemborg te horen dat een leerling een eind aan haar leven had gemaakt. Iedereen was verbijsterd. Het was bekend dat dit meisje al langere tijd kampte met somberheid maar dít had niemand verwacht.

 

roze_rechts

Werk met een Gezonde School-adviseur!

Een school kan bij het werken aan welbevinden bouwen op een Gezonde School-adviseur, zoals Charlotte Wouters. “Samenwerking met verschillende partijen bij een thema als suïcidepreventie is echt aan te raden. Let wel op dat iedere partij in z’n rol blijft en zich aan zijn eigen taken houdt." Charlotte geeft nog veel meer tips over het signaleren van depressieve leerlingen. Je kunt deze lezen in het interview met haar. 

Lees het interview met Gezonde School-adviseur Charlotte Wouters.

Alarmbellen

“Alle alarmbellen gingen af,” vertelt zorgcoördinator Marion Valkenburg.

"Mede door corona waren er meer leerlingen somber of depressief."

“Naast de vraag hoe we deze ingrijpende gebeurtenis een plek konden geven op school, was er zorg om andere leerlingen. Want dit meisje was niet de enige leerling op school die het moeilijk had. Mede door corona waren er meer leerlingen somber of depressief, wisten we. Wat konden we doen om hen te helpen en navolging te voorkomen?”

geel_links

Tips van Marion

  • Zorg ervoor dat leerlingen zich durven uit te spreken in de klas.
  • Organiseer mentorlessen waarin aandacht is voor somberheid.
  • Zorgen dat docenten en andere medewerkers bekwaam zijn het gesprek aan te gaan.  
  • Negeer signalen niet, maar handel direct.
  • Bespreek de cases in het multidisciplinair team.
  • Ga niet op de stoel van de hulpverlener zitten maar schakel professionele hulp in.
  • Betrek de ouders er altijd meteen bij.

Team deskundigen

Binnen korte tijd zat er team van deskundigen bij elkaar, van de school, de GGD en het wijkteam.

"We wilden alles op alles zetten om een drama als dit in de toekomst te voorkomen." 

Marion: “We wilden alles op alles zetten om een drama als dit in de toekomst te voorkomen. Maar als school hadden we de benodigde expertise niet in huis. De Tien Tips over somberheid, die twee maanden eerder op school waren rondgestuurd - corona beïnvloedde de moraal toen al sterk - voelden niet langer afdoende. Al snel kregen we hulp van Charlotte Wouters, de Gezonde School-adviseur. Zij wist precies wat we konden doen, welke methodes we daarvoor konden gebruiken, welke subsidiemogelijkheden er waren, enzovoort. Ze was een enorme steun.”

Somberheid en suïcidale gedachten

De school kwam tot beleid dat zich richtte op drie afzonderlijke doelgroepen, elke met een eigen aanpak: het schoolteam, de ouders en de leerlingen.

"Stress, angst, dipjes en depressies en suïcidale gedachten kwamen in de workshops aan de orde."

Voor de groep docenten en andere medewerkers van de school werd er, door de GGZ-instelling Pro Persona, een online workshop opgezet. Marion: “Twee derde van het team deed daaraan mee; dat geeft wel aan hoe groot de behoefte was. Onderwerpen die in de workshop aan de orde kwamen waren stress, angst, dipjes en depressies en suïcidale gedachten. Hoe signaleer je het, hoe ga je er vervolgens mee om? Hoe doe je dat tijdens een gewoon schooljaar maar ook: hoe doen we dit nu, met corona, op afstand? Ook was er aandacht voor het normaliseren van signalen. Na de vreselijke gebeurtenis was iedereen namelijk extreem voorzichtig en alert, maar te snel in paniek raken is niet zinvol.”

blauw_rechts

Over het Koningin Wilhelmina College

  • Aantal leerlingen
    • 1.750
  • Aantal medewerkers
    • 250
  • Gezonde school sinds
    • 2014
  • Themacertificaten
    • Voeding
    • Welbevinden
  • Belangstelling voor thema's
    • Voeding  
    • Relaties en seksualiteit

Online ouderavond

Voor de ouders kwam er een speciale online ouderavond. “De aandacht richtte zich vooral op signalering en symptomen. Ook lieten we weten dat wij ouders altijd inschakelen als we bepaalde signalen krijgen, zelfs als de leerling dat liever niet wil. Dit zien wij als essentieel. Ook gaven we voorlichting over externe hulpkanalen waar ouders terecht kunnen.”

 

Speciaal ontwikkeld lesmateriaal

Voor de derde groep, de leerlingen, kwam er informatie op de schoolwebsite staan. “We verwezen bijvoorbeeld naar Jouw GGD, Thuisarts.nl, Grip op je dip en de Kindertelefoon. De Zelfmoordpreventielijn, 113, namen we bewust niet op, dat vonden we toch te heftig. Mentoren gingen aan de slag met Je brein de baas, een lespakket van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, om de mentale gezondheid van leerlingen in het voortgezet onderwijs te versterken tijdens en na corona. Ook werken we met lesmateriaal om gevoelige onderwerpen aan te snijden in de klas. Dit is speciaal voor ons ontwikkeld door Pro Persona.”

lime_links

Tien tips tegen depressie

  1. Regelmatig slaappatroon
  2. Regelmatig eetpatroon
  3. Bewegen en de buitenlucht opzoeken
  4. Sociaal contact onderhouden
  5. Ontspannende activiteiten doen
  6. Maak een positiviteitsboekje
  7. Schrijf het op!
  8. Geef jezelf een compliment
  9. Vermijd uitstelgedrag. Doe elke dag een taak waar je tegenop ziet.
  10. Doorbreek negatieve gedachten en gepieker

Gezellige activiteiten

De derde pijler wordt nog steeds uitgebouwd. Zo is er subsidie vanuit Gezonde School om het welbevinden te stimuleren en worden NPO-gelden besteedt aan het werken met het landelijke programma KIC - Kracht In Controle. “En nu de leerlingen weer naar school gaan, organiseren we weer volop gezellige activiteiten. Door corona hebben we ontdekt dat het sociale stuk van de school echt heel belangrijk is. Nu het weer kan, worden er weer kampen georganiseerd en onlangs is er een buitenlandse reis geweest. Daar zijn wij als school erg blij mee. En de leerlingen in het bijzonder!”

 

Positief domino-effect

Al met al heeft de verdrietige dood van de leerling veel in beweging gezet. Er is sprake geweest van een heus domino-effect, in positieve zin. En het laatste steentje is nog lang niet gevallen. “Het is een leerzaam traject geweest, en nog; voor iedereen. Ook voor mij, al zit ik dan al veertig jaar in het vak. Er is veel te doen aan somberheid en suïcidegedachten. Ik ben blij dat wij als school hierin zoveel stappen hebben gezet hebben en écht iets kunnen betekenen voor leerlingen.”

Meer lezen over het KWC

Leuk artikel? We horen graag je feedback!

Icoon Aan de slag

Stappenplan

Zin om aan de slag te gaan met de Gezonde School-aanpak? Lees op gezondeschool.nl hoe je dit doet.

Icoon Adviseur

Advies op maat

Je staat er niet alleen voor. De Gezonde School-adviseur helpt je op weg. Neem vrijblijvend contact op.

Icoon Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Wil je regelmatig inspiratie ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.